Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bezmiâlem Vakıf Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELTEM MÜCAZ KARAASLAN
Danışman: Bedia Özyıldırım
Özet:
Amaç: Aile hekimliği sisteminin ülke genelinde oturtulmasından bu yana 7 yıl geçmesine
rağmen sevk sistemi uygulanamamıştır ve hastaların ilk başvuruda Aile Sağlığı Merkezleri’ni
(ASM) tercih etme oranları düşüktür. Bu çalışmada amaç, bir üniversite hastanesine başvuran
hastaların ASM’leri neden atladıklarını ve buna etki eden faktörleri belirlemektir.
Gereç ve yöntem: Bu çalışma tanımlayıcı bir çalışmadır. Çalışma kapsamında nitel veriler
de toplanmıştır. Çalışma Bezmialem Vakıf Üniversitesi Hastanesi’nde, 2017 Temmuz ve Ağustos
aylarında yürütülmüştür. Örneklem büyüklüğüne ulaşmada poliklinik hasta sayısına göre
ağırlıklandırma yapılmış, belirlenen sayıya ulaşana kadar hastalarla peşpeşe görüşülmüştür.
Seçilen sekiz farklı poliklinikten 522 kişiye anket formu yüz yüze görüşme yöntemiyle
uygulanmıştır. Sonuçlar sayı (n), yüzde (%), ortalama ve standart sapma kullanılarak
değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya katılanların 304’ü(%58,2) kadın ve 218’i(%41,7) erkektir. Toplam yaş
ortalaması 39,7±14,7 (min:18 yaş, max:86 yaş) bulunmuştur. Katılımcıların %72,5’i kendisi için
başvurmuştur, %27,4’ü çocuk hastaya refakat etmektedir. Katılımcıların genel olarak ilk tercih
ettikleri sağlık kurumu %49,4 ile eğitim araştırma hastaneleri ve üniversitelerdir, ilk başvuruda
ASM’lerin tercih edilme oranı %18,0’dir. Katılımcılar son bir yılda ASM’ye ortalama 3,70±1,74
kez başvurmuştur. İlk başvuru tercihi ASM ve diğer sağlık kurumları olan katılımcıların cinsiyet,
katılımcının yaşı, eğitim durumu ve genel sağlık durumu gibi demografik özelliklerinin dağılımları benzer bulunmuştur. ASM’ye başvuranların %56,3’ü, diğer sağlık kurumlarına başvuranların %31,5’i aile hekiminin genel sağlık durumunu bildiğini ve takip ettiğini belirtmiştir. Uzman
hekimin uyguladığı tetkik ve tedavilerden aile hekiminin haberdar olması ASM’ye başvuranlarda %31,9, diğer sağlık kurumlarına başvuranlarda %16,9’dur. ASM’ye başvuranların %56,3’ü,
diğer sağlık kurumlarına başvuranların %34,1’i, aile hekiminin verdiği tedaviden fayda gördüğünü belirtmiştir. Katılımcıların üçte ikisi ASM teknik imkânlarını yetersiz bulmaktadır. İlk başvuru tercihi ASM olanların %42,5’i zorunlu sevk sisteminin getirilmesine olumlu bakarken, diğer
sağlık kurumlarını tercih edenlerin ise %24,8’i olumlu bakmaktadır.
Katılımcıların ASM’leri atlama sebepleri sorgulandığında, aile hekimleri ile ilgili sorunlar,
ASM’lerde tahlil imkânlarının kısıtlı olması, hizmete ulaşmayı aksatan durumların varlığı, hastanelerdeki yüksek standartlı hizmet tercihi ve daha önce başvurmamış kişilerin ASM’lere olumsuz
bakış açısı belirtilmiştir.