Zeytin yaprağı ekstraktının insan hepatoselüler karsinoma hücrelerinde tirozin kinaz, insülin reseptör-1, glut4 ve glut2 protein ekspresyon seviyeleri üzerine etkilerinin araştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bezmiâlem Vakıf Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURÇİN KASAP

Danışman: Abdürrahim Koçyiğit

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tip II Diyabet, toplumun giderek yaşlanmasına ve sağlıksız beslenme tarzına bağlı olarak hızla artan, tedavi edilmediğinde morbidite, mortalitenin yükselmesine neden olan yaygın bir hastalıktır.  Günümüzde medikal tedavinin yanı sıra destek amaçlı bitkisel ürünler de yaygın olarak kullanılmaktadır.  Geleneksel tıpta diyabetin tedavisinde zeytin yaprağı da yaygın olarak kullanılmaktadır. Zeytin yaprağının önemli bir etken maddesi olan ‘oleuropeinin’ diyabetli bireylerde sıkça görülen kalp yetmezliği, damar tıkanıklığı   gibi komplikasyonları önlediği; ayrıca zeytin yaprağında bulunan fenolik bileşiklerin damar içi plak oluşumunu engellediği ve bireylerde kan glukoz seviyesinde anlamlı düşüş sağladığı gösterilmiştir. Bununla birlikte etki mekanizmalarına ait yeterince bilgi mevcut değildir. 

Bu proje ile amacımız zeytin yaprağı ekstresinin in vitro hücre kültürü ortamında HepG2 hücreleri üzerinde insülin reseptör protein (Irs-1), tirozin kinaz, GLUT4 ve GLUT2 reseptör protein ekspresyonları üzerine etkilerini araştırmaktır.

Bu amaçla, zeytin yaprağı %70 metanol, /%30 su karışımı ile ekstraksiyonu yapılması için aynı miktarlarda tartılıp (1 g/ 1 ml) sokslet ekstraksiyon cihazında 24 saat ekstrakte edildi. Ekstrakte edildikten sonra fenol ve flavonoid içerikleri fotometrik yöntem ile belirlendi. Oleuropein konsantrasyonları HPLC (canlılık testi) ile analiz edildi. Analiz sonuçlarından sonra farklı konsantrasyonları belirlenenen zeytin yaprağı ekstraktı İnsan Hepatoselüler Karsinoma Hücresi (HepG2) hücre kültürü ortamında muamele edilip 24 saat inkübe edildi. Ardından elde edilen hücre lizatlarından  IRS-1, Tirozin kinaz, GLUT4 ve GLUT2 protein ekspresyon seviyeleri Western Blot tekniği ile analiz edildi. İstatistiksel analizle de deney ve kontrol hücre gruplarının değerlendirilmesi yapıldı.

Proje kapsamında hücrelere HPLC için farklı dozlarda zeytin yaprağı ekstresi verilip maksimum 500 ul/ml’a kadar canlılığa bakıldı. Önce proliferatif etki gösterdiği görüldü. 10 ug/ml’den sonra  prooksidan etki başladığı için hücre canlılığı azalmaya başladı. 500 ug/ml’ye gelindiğinde hücrelerin %90’ının canlılığını yitirdiği görüldü. Yapılan protein ekspresyon analizi sonucunda zeytin yaprağı ekstresinin glukozun hücre içine girişini sağlayan reseptörlerin sayısını artırdığı fakat bunun optimum dozu olarak 10 ug/ml’de maksimum etkiyi gösterdiği görüldü.

Bu çalışma günümüzde tedavi seçeneklerine dair çeşitli yaklaşımlar olan Tip II Diyabetli hastalar için, zeytin yaprağı ekstresinin, hücre içine glukoz girişini sağlayan reseptörleri ve bu reseptörlerin gen ekspresyonunu ne derece etkilediği hakkında bilgi verip medikal tedaviye desteğini de kanıtlayarak gelecekte moleküler düzeyde yapılacak çalışmalara ışık tutacaktır.