Hemşirelik Öğrencilerinde Duygusal Zekâ Geliştirmeye Yönelik Program Geliştirme Çalışması. Program Development Study for Developing Emotional Intelligence in Nursing Students


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Nil KÜÇÜK YÜCEYURT

Danışman: Hulya Kaya

Özet:

Nitelikli hemşirelik bakımı için hemşirelerin duygusal zekâ becerilerinin mesleki eğitimleri sırasında geliştirilmesi gerekmektedir. Bu araştırma, hemşirelik öğrencilerine yönelik Bar-On Duygusal Zekâ Modeli’ne temellenen Duygusal Zekâ Eğitim Programının Demirel’in program geliştirme modeli doğrultusunda geliştirilmesi ve değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir.

Girişim, plasebo, kontrol gruplu (öntest–sontest kontrol desenli), kör teknikli, randomize kontrollü deneysel tasarımda planlanmıştır. Araştırmada, nicel yöntemlerle birlikte nitel araştırma yöntemlerinden bireysel derinlemesine görüşme yönteminin de kullanılması nedeniyle karma desene sahip bir araştırmadır. Araştırma bir üniversitenin hemşirelik fakültesi 1. sınıf öğrencileri (N:250) ile gerçekleştirilmiştir.

            Araştırmanın ihtiyaç analizi aşamasında hemşirelik öğrencilerinin duyuşsal içerikleri daha yoğun olan ders dışı etkinlikler ve duygusal zekâ becerilerine odaklanan kazanımların ön planda olduğu eğitim içerik ve yöntemlerine ihtiyaç olduğu saptanmıştır. Bu ihtiyaca yönelik oluşturulan eğitim programı, belirlenen sürede girişim grubuna uygulanmıştır. Etkileşim riskini en aza indirmek için farklı bir eğitim programı da eş zamanlı olarak plasebo grubuna uygulanmıştır.

            Eğitim girişimi sonunda yapılan ölçümlerde girişim grubunda bulunan öğrencilerin eğitim öncesine göre anlamlı düzeyde duygusal zekâ puan ortalamalarında artış olduğu saptanmıştır. Plasebo ve kontrol gruplarında bulunan hemşirelik öğrencilerinin ise duygusal zekâ becerilerinin araştırma süreci içerisinde gelişmediği belirlenmiştir. Eğitim girişimi sonunda girişim grubunda bulunan öğrencilerin plasebo ve kontrol gruplarında bulunanlara göre anlamlı düzeyde yüksek duygusal zekâ puan ortalaması olduğu saptanmıştır.

Sonuç olarak, hemşirelik öğrencilerine uygulanan Bar-On EQ Modeli’ne temellendirilerek geliştirilmiş duygusal zekâ eğitim programının öğrencilerin duygusal zekâ becerilerini geliştirmede olumlu etkiler sağladığı ve etkili olduğu görülmüştür.