Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bezmiâlem Vakıf Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SAFİYE SELİN KÖYMEN
Danışman: Nazmiye Dönmez
Özet:
Bu çalışmanın amacı, güncel kullanımda olan üç farklı bulk fill kompozit rezin materyali ile bu materyallerin polimerizasyonunda kullanılan üç farklı LED ışık cihazının L929 fare fibroblast hücrelerinin canlılıkları ve morfolojileri üzerine etkilerinin in vitro koşullarda değerlendirilmesidir.
Çalışmada biyoaktif materyal (ACTIVA™ BioACTIVE-RESTORATIVE™), antibakteriyel çinko oksit içeren akışkan bulk fill materyal (Fill-Up!™) ve nano hidroksiapatit içeren dual cure bulk fill kompozit (HyperFIL® HAp) materyalleri ile çoklu dalga boyuna sahip üçüncü nesil LED ışık cihazı (VALO™ Cordless), çift dalga boyuna sahip üçüncü nesil LED ışık cihazı (D-Light® Pro) ve ultrakapasitör özelliğe sahip ikinci nesil LED ışık cihazı (Demi™ Ultra) kullanıldı. Materyal+ışık cihazı gruplarında, her bir materyal tek tabaka halinde iki kere steril edilmiş (4 mm derinlikte-5 mm çapında) plastik halkalar içine yerleştirildi. İçi materyal ile dolu polimerize edilmemiş halkalar, besiyerleri uzaklaştırılan L929 fibroblast hücreleri üzerine direkt temas edecek şekilde yerleştirildi. Materyaller, üretici firmaların önerdiği sürelerde LED ışık cihazları ile polimerize edildi. Daha sonra kuyucuklara besiyeri tekrar eklendi. Işık cihazı gruplarında, hücrelerin besiyeri uzaklaştırıldı, hücreler materyal+ışık cihazı gruplarının polimerizasyon süreleri kadar ışığa maruz bırakıldı, besiyeri yeniden eklendi. Besiyersiz kontrol grubunda, hücrelerin besiyeri uzaklaştırıldı, materyallerin en uzun polimerizasyon süresi kadar süre beklendikten sonra besiyeri yeniden eklendi. Besiyerli kontrol grubundaki hücrelere hiçbir işlem uygulanmadı. Fiziksel kontrol grubunda, içerisine sadece pamuk yerleştirilmiş plastik halkalar besiyeri alınmış hücreler üzerine yerleştirildi, besiyeri yeniden eklendi. Her bir deney ve kontrol grupları için üçer örnek hazırlandı. 24 saat sonra hücrelerin morfolojileri incelendi ve WST-1 testi uygulandı, mikroplaka okuyucuda absorbans ölçümü yapılarak besiyerli kontrol grubuna göre hücre canlılık oranları hesaplandı. Çalışmanın güvenirliği için test materyallerinin uygulanması ve WST-1 testi üç kez tekrar edildi.
Yapılan istatistiksel analiz sonucunda ışık cihazı gruplarında tüm sürelerde hücre canlılık yüzdesi ortalama %100 hesaplandı. Tüm ışık cihazı grupları ile besiyerli kontrol grubunun hücre canlılık yüzdesi arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p>0.05). Besiyersiz kontrol grubunun hücre canlılık yüzdesi %100, fiziksel kontrol grubunun canlılık yüzdesi ise %78,2 bulundu ve bu gruplar ile besiyerli kontrol grubunun hücre canlılık yüzdesi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmedi (p>0.05). Tüm kontrol ve ışık cihazı grupları ISO 10993’e göre kabul edilebilir hücre canlılık oranı (>%70) gösterdi ve hücreler orjinal fibroblast hücreleriyle benzer şekilde iğsi yapıda gözlendi. Materyal+ışık cihazı gruplarından DLight® Pro ışık cihazı ile Fill-Up!™ materyalinin polimerize edilmesi sonucu elde
xiv
edilen hücre canlılık oranı, diğer materyallerden istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek hesaplandı (p<0.017). Diğer grupların hücre canlılık yüzdeleri arasında ve istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmazken (p>0.05), tüm materyal+ışık cihazı gruplarının hücre canlılık oranı, besiyerli kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulundu (p<0.05). Tüm materyal+ışık cihazı gruplarının hücre canlılık oranı, kabul edilebilir hücre canlılık oranının altında kaldı (<%70). Hücrelerin morfolojik görüntülerinde ise sitotoksisiteyle uyumlu olarak hücrelerin iğsi yapılarının bozulduğu, hücrelerin yuvarlaklaştığı ve hücreler arası boşluğun arttığı gözlendi.
Deney ve kontrol gruplarına ait hücre canlılık yüzdeleri ile hücre morfoloji görüntülerinin uyumlu sonuçlar verdiği belirlendi. Güncel kullanımda olan ikinci ve üçüncü nesil LED ışık cihazlarının farklı sürelerde hücreler üzerine uygulandığında, sitotoksik bir etki oluşturmadıkları belirlendi. Hücrelerin besiyersiz kalma süresinin canlılık üzerine etkisinin olmadığı bulundu. Fiziksel kontrol grubunun hücre canlılık oranı, besiyerli kontrol grubunun hücre canlılık oranından daha az hesaplansa da, fiziksel baskının hücrelerin canlılığı üzerinde negatif anlamda bir etkisinin olmadığı ortaya kondu. Biyolojik uyumluluk açısından en düşük hücre canlılık yüzdesi (%8,6) çift dalga boyuna sahip LED ışık cihazı ile polimerize edilmiş olan biyoaktif materyalde belirlendi. Bu sonucun elde edilmesinin materyalin üretici tarafından tam olarak belirtilmemiş organik içeriğinden salım yapan artık monomerler, florür salımı, materyalin içeriğinde yer alan modifiye poliakrilik asit ve inorganik doldurucu oranının daha düşük olması ile ilgili olabileceği düşünülebilir. Biyolojik uyumluluk açısından en yüksek hücre canlılık yüzdesi (%54,7) çift dalga boyuna sahip LED ışık cihazı ile polimerize edilmiş olan antibakteriyel çinko oksit içeren akışkan bulk fill materyalde gözlendi. Biyoaktif materyalin çoklu dalga boyuna sahip LED ışık cihazı ile birlikte kullanılması sonucu elde edilen hücre canlılık oranı, aynı materyalin diğer LED ışık cihazları ile kullanılması sonucu elde edilen hücre canlılık oranından daha yüksektir. Antibakteriyel çinko oksit içeren akışkan bulk fill materyali her üç LED ışık cihazı ile benzer hücre canlılık oranı gösterdi. Nano hidroksiapatit içeren dual cure bulk fill kompozit materyali çift dalga boyuna sahip LED ışık cihazı ile polimerize edildiğinde, diğer LED ışık cihazlarına göre daha düşük hücre canlılık oranı hesaplandı. Çoklu dalga boyuna sahip LED ışık cihazı ile üç materyal polimerize edildiğinde, en düşük hücre canlılık oranı nano hidroksiapatit içeren dual cure bulk fill kompozit materyalinde bulundu. Bu durum materyalin içeriğinden salım yapan organik HEMA monomeri ve inorganik Baryum iyonları ile ilgili olabilir. Çift dalga boyuna sahip LED ışık cihazı ile üç materyal polimerize edildiğinde, en yüksek hücre canlılık oranı antibakteriyel çinko oksit içeren akışkan bulk fill materyalinde gözlendi. Ultrakapasitör özelliğe sahip LED ışık cihazı ile üç materyal polimerize edildiğinde, en yüksek hücre canlılık oranı antibakteriyel çinko oksit içeren akışkan bulk fill materyalinde görüldü. Klinik uygulamada her yeni nesil olarak lanse edilen LED ışık cihazının her restoratif materyalle uyumlu olmama ihtimali göz önünde bulundurulmalıdır.