Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Güven Erbaş
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Bedia Özyıldırım
Özet:
Anne ve çocuk sağlığının korunması için belirlenen stratejilerden biri olan doğum öncesi bakım (DÖB), annenin eğitimli sağlık personeli tarafından gebelik boyunca düzenli aralıklarla, gerekli muayene ve öneriler yapılarak izlenmesidir. DÖB güvenli annelik programları içerisinde yer alan önemli bir üreme sağlığı hizmeti olup sayısı kadar içeriğinin kalitesi üzerinde de durulması gerekmektedir. Kesitsel tipte olan bu araştırmada İstanbul ili Gaziosmanpaşa ilçesinde DÖB hizmetlerinin içerik yönünden değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma tarihinde aile hekimliği bilgi sisteminde kayıtlı olan gebelerden sistematik örnekleme yöntemiyle 149 gebe seçilmiştir. Seçilen gebelerle soru formu aracılığıyla telefonda veya yüz yüze görüşülmüştür. Gebeler ulusal rehberde belirtilen izlem haftalarına göre dört gruba ayrılmış ve hatırlama faktörüne dayalı yan tutmanın engellenebilmesi için gebelere aldıkları en son izlem sorulmuştur. Ana bağımlı değişken DÖB hizmetlerinin içerik yönünden kalitesidir. Diğer bağımlı değişkenler ise ulusal rehberde bakım esnasında yapılması istenen iletişim, danışmanlık, fizik muayene, test ve laboratuvar ölçümleri ile ilaç desteği ve bağışıklama düzeyidir. DÖB kalitesini etkilediği düşünülen bağımsız değişkenler ise yaş, öğrenim durumu, çalışma durumu, akraba evliliği, gebelik sırası, ilk gebelik yaşı ve bakımın verildiği sağlık kuruluşudur. Araştırma neticesinde Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği ve istediği şekilde gebelerin %99,3'ünün ilk üç ay içinde tespit edilerek ilk bakımlarının yapılmış olduğu; ancak içerik açısından izlemlerde iletişim ve bilgi paylaşımının ikinci ve üçüncü basamak kamu kurumlarında yeterli düzeyde olmadığı saptanmıştır. Lise ve üzeri öğrenime sahip olmak ile izlemini aile sağlığı merkezinde veya özel sağlık kurumlarında yaptırmak DÖB içerik kalitesini arttırmaktadır. Tüm kurumlarda fizik muayenede göğüs ve kalp oskültasyonu, ödem muayenesi ve karnın dışardan elle muayenesinin ve idrar ile kan tahlilinin yeterli oranda yapılmadığı; genel olarak izlemlerin yalnızca beşte birinin içerik yönünden yeterli kalitede olduğu bulunmuştur. Bu nedenle DÖB sağlayıcısı sağlık personelinin duyarlılık ve farkındalığını arttırmaya yönelik hizmet içi eğitimler planlanmalıdır.