Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bezmiâlem Vakıf Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SARA AL MOFTİ
Danışman: Semra Özçelik
Özet:
MELALEUCA ALTERNİFOLİA (ÇAY AĞACI) YAĞININ
ANTİLEISHMANIAL ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI
Melaleuca alternifolia uçucu yağı üzerine yapılan literatür
taramalarında, özellikle Leishmania
tropica’ya karşı antileishmanial etkisi hakkında sınırlı sayıda çalışma
olduğu görülmüştür. Türkiye’de ve Suriye’den göçlerle artan Şark Çıbanı olguları
nedeniyle bu çalışmanın önemi artmaktadır. Leishmaniasis, Dünya Sağlık Örgütü
(WHO) tarafından ihmal edilen tropikal hastalıklardan biri olarak bildirilmiş
ve 2019 yılında tahmini 700.000-1 milyon yeni vaka rapor edilmiştir. Tedavi
yönetimi sınırlı olup, direnç gelişimi nedeniyle yeni ve etkili ilaç arayışları
devam etmektedir. Bu nedenle bu araştırmanın amacı, deride enfeksiyon oluşturan
ve ülkemizde gittikçe yaygınlaşan Şark Çıbanı etkeni Leishmania tropica’ya karşı çay ağacı uçucu yağının antiparaziter
etkisini incelemektir. Bu doğrultuda Türkçe literatürde ilk kez çay ağacı yağı,
farklı konsantrasyonlarda Leishmania
tropica promastigotları üzerine uygulanmış ve antiparaziter etkisi ATP
ölçümleri ile değerlendirilmiştir. Fenolik bileşiklerin düşük dozlarda antioksidan,
yüksek dozlarda pro-oksidan etkileri gözlemlenmiştir. LD50 dozu 1/8
sulandırılımda bulunmuştur. Bu sulandırım ve 1/1, !/2 ve ¼ sulandırımlarda
anlamlı inhibisyon gözlenmiştir. Dolayısıyla çay ağacı yağının antiparaziter
özellikleri, Leishmania tropica promastigotlarına
karşı etkili bir inhibisyon sağlayarak deride oluşan Şark Çıbanı enfeksiyonunu
baskılayabilir hipotezi doğrulanmıştır. Çay ağacı yağının antiparaziter ve
antimikozal etkilerinin yanı sıra, Leishmania
tropica üzerinde yapılan ilk çalışma olması açısından önem taşıyan bu
araştırma Şark Çıbanı tedavisinde yeni ve etkili bir doğal tedavi alternatifi
sunabilir ve daha ileri çalışmalar için temel oluşturabilir.
Anahtar Kelimeler: Melaleuca alternifolia, çay ağacı
yağı, antiparaziter etki, leishmania tropica, şark çıbanı