Amaç: Gastrit, multifaktöriyel etiyolojisi ve tedavi edilmediğinde yol açtığı ciddi komplikasyonlarla, dünya genelinde önemli bir sağlık sorunu olmaya devam etmektedir. Son yıllarda oksidatif stresin ve proenflamatuvar sitokinlerin, gastrik mukoza bütünlüğünün bozulmasında ve hastalığın ilerleyişinde merkezi roller üstlendiği gösterilmiştir. Momordica charantia (M. charantia), antioksidan, anti-enflamatuvar ve gastroprotektif özellikleriyle dikkat çekmektedir. Ancak, bu bitkinin deneysel gastrit modellerindeki terapötik etkinliği, detaylı biçimde araştırılmamıştır. Yaptığımız bu çalışmada, uygun şekilde formüle edilmiş M. charantia’nın etanol ile indüklenen rat gastriti üzerindeki etkinliğini, detaylı biyokimyasal ve histopatolojik değerlendirmelerle incelemeyi amaçlamıştır. Yöntemler: Deneysel gastrit, erkek Sprague-Dawley ratlarına intragastrik yolla %80 etanol (5 mL/kg) uygulanarak indüklenmiştir. Ratlar, kontrol ve tedavi gruplarına rastgele dağıtılmış ve 14 gün boyunca M. charantia ekstresi, proton pompa inhibitörleri (PPI) veya çoklu bitkisel kapsül bileşimi ile tedavi edilmiştir. Biyokimyasal analizlerde serum ve gastrik dokularda toplam antioksidan düzeyi, toplam oksidan düzeyi, oksidatif stres indeksi ve proenflamatuvar sitokinler [interlökin (IL)-1β, IL-6, tümör nekroz faktörü-α, transforme edici büyüme faktörü-β] ölçülmüştür. Histopatolojik incelemelerde mukozal hasar, enflamatuvar hücre infiltrasyonu, ülserasyon ve Helicobacter pylori varlığı değerlendirilmiştir. Bulgular: M. charantia ile tedavi edilen ratlarda, yalnızca etanol uygulanan grupla karşılaştırıldığında, oksidatif stres belirteçleri ve enflamatuvar sitokin düzeyleri anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p<0,05). Histopatolojik analizlerde M. charantia grubunda mukozal hasarın, ödemin ve enflamatuvar infiltrasyonun azaldığı gözlenmiştir. M. charantia’nın terapötik etkinliği, histolojik parametrelerin çoğunda PPI ile karşılaştırılabilir bulunmuş, ancak intestinal metaplazi önlenmesi, PPI uygulanmayan gruplarda daha az belirgin olmuştur. Sonuç: Yapılan bu çalışma, M. charantia’nın gastrik mukoza hasarını azaltmada, mukozal savunmayı güçlendirerek ve oksidatif stres ile enflamasyonu düşürerek etkili olduğunu göstermektedir. Bilindiği kadarı ile gastritte M. charantia’nın detaylı değerlendirmesi literatürde daha önce raporlanmamıştır ve bulguların değerini ortaya koymaktadır. M. charantia gibi fitoterapötik ajanlar, gastrit ve gastrik ülserlerin tedavisinde standart tedavilere güvenli ve etkili bir yardımcı veya alternatif seçenek sunabilir ve hastalık yönetimine katkı sağlayabiliceği düşünülmektedir.
Objective: Gastritis is a significant global health concern caused by various factors and associated with considerable morbidity if not properly managed. Oxidative stress and proinflammatory cytokines are known to play critical roles in gastric mucosal injury and disease progression. Although Momordica charantia (M. charantia) is recognized for its antioxidant, anti-inflammatory, and gastroprotective properties, its therapeutic role in experimental gastritis models has not been comprehensively investigated. This study aimed to evaluate the efficacy of appropriately formulated M. charantia in ethanol-induced gastritis in rats, using detailed biochemical and histopathological assessments. Methods: Experimental gastritis was induced in male Sprague-Dawley rats via intragastric administration of 80% ethanol (5 mL/kg). Rats were randomized into control and treatment groups receiving M. charantia extract, proton pump inhibitors (PPI), or a multi-herbal capsule compound for 14 days. Biochemical analyses measured total antioxidant status, total oxidant status, oxidative stress index, and proinflammatory cytokines [interleukin (IL)-1β, IL-6, tumor necrosis factor-α, transforming growth factor-β] in serum and gastric tissues. Histopathological examinations assessed mucosal damage, inflammatory cell infiltration, ulceration, and the presence of Helicobacter pylori. Results: M. charantia-treated rats demonstrated significantly reduced oxidative stress markers and lower levels of inflammatory cytokines compared to the ethanol-only group (p<0.05). Histopathological analyses revealed reduced mucosal damage, less edema, and decreased inflammatory infiltration in the M. charantia group. The therapeutic efficacy of M. charantia was comparable to PPI in most histological outcomes, although prevention of intestinal metaplasia was less pronounced in groups without PPI treatment. Conclusion: This study indicates that M. charantia effectively mitigates gastric mucosal injury by enhancing mucosal defenses and reducing oxidative stress and inflammation. To our knowledge, such detailed evaluation of M. charantia in gastritis has not been previously reported, highlighting the novelty of these findings. Phytotherapeutic agents like M. charantia may offer safe and effective adjuncts or alternatives to standard therapies, contributing to improved management of gastritis and gastric ulcers.
