Akademik Veri Yönetim Sistemi
40. ULUSAL NEFROLOJİ KONGRESİ , Antalya, Türkiye, 6 - 10 Aralık 2023, ss.16-17, (Özet Bildiri)
Amaç: Sodyum glukoz transporter 2 inhibitörleri proksimal
tübülden glukoz geri emilimi inhibe ederken aynı zamanda natriürez
ve osmotik diürezi sağlamaktadır. Bu çalışma SGLT-2i’lerinden
dapagliflozinin, evre 2-4 kronik böbrek hasarı (KBH) hastalarında
kemik mineral metabolizması, vasküler olaylar ve inflamasyonda
rol oynayan fibroblast büyüme faktörü-23 (FGF-23), hidroksiprolin,
osteoprotegerin (OPG) ve sklerostin isimli belirteçlere olan etkisini
araştırmayı amaçlamıştır.
Gereç-Yöntem: Nefroloji polikliniğine ayaktan gelen 80 hasta
randomize edilerek SGLT-2i tedavisi başlananlar (grup 1) ve mevcut
antidiyabetik tedavisi devam edenler (grup 2) olarak 2 gruba ayrıldı.
Yaş, cinsiyet, komorbit hastalıkları, kullandıkları ilaçlar, kreatinin, üre,
eGFH, sodyum, potasyum, kalsiyum, albumin, fosfor, magnezyum,
tam idrar tahlili, hemogram, kemik metabolizma belirteçlerinden
serum FGF-23, sklerostin, OPG, hidroksiprolin düzeyi kaydedildi. 12
haftalık takip sonrası 2 grubun parametreleri ve grup 1’in başlangıç ve
son değerleri karşılaştırıldı. Bulgular: Tüm hastaların yaş ortalaması 67±9,3 yıl olup 48’i
(%60) kadındı.Başlangıçta OPG düzeyleri çalışma grubunda daha
yüksekti (p=0,025), ancak FGF-23 ve sklerostin düzeyleri açısından
gruplar arasında fark yoktu (sırasıyla p=0,670 ve p=0,467).OPG,
FGF-23 ve sklerostin düzeyleri dapagliflozin ile 3 aylık tedavi
boyunca anlamlı düzeyde azaldı (tümü için p<0,001).Hidroksiprolin
düzeyleri de düştü ancak istatistiksel anlamlılığa ulaşmadı (p=0,075).
Çoklu doğrusal regresyon modelleri, SGLT2i tedavisinin sklerostin
(β=0,303, p=0,011) ve OPG (β=0,210, p=0,010) seviyelerindeki
değişiklikle ilişkili olduğunu ancak FGF-23 (β=0,089, p=0,010) ile
ilişkili olmadığını ortaya çıkardı. (p=0,150)
Sonuç: Birçok klinik çalışma ile kardiyovasküler sonlanımlar ve KBH
progresyonu üzerinde oldukça olumlu etkileri gösterilmiş olan SGLT2i’lerinin bu etkilerini hangi mekanizmalar ile gösterdiği tam olarak
açıklanamamıştır. Yine KBH hastalarında kemik mineral bozuklukları
oldukça önemli bir morbidite nedenidir ve SGLT-2i’lerinin bu soruna
etkisi tam net değildir. Çalışmamızda KBH’de görülen inflamasyon,
vasküler kalsifikasyon gibi durumların patogenezinde yer alan
kemik belirteçlerinden FGF-23, sklerostin ve OPG seviyelerinin
dapagliflozin tedavisi sonrası önemli ölçüde gerilediğini gözlemledik.
Bu sonuç SGLT-2i’lerinin kardiyovasküler olumlu etkilerinin hangi
mekanizmalarla meydana geldiği konusunda bir ipucu sağlayabilir ve
bundan sonraki çalışmalar için bir dayanak noktası oluşturabilir.
Anahtar kelimeler: SGLT-2i, osteoprotegerin, FGF-23, sklerostin,
hidroksiprolin