Akademik Veri Yönetim Sistemi
40. Ulusal Klinik Nörofizyoloji EEG-EMG Kongresi, Antalya, Türkiye, 16 - 20 Nisan 2025, ss.19, (Özet Bildiri)
[SS-03]
Amiyotrofik Lateral Sklerozda Duyusal Tutulum ve Tuzak Nöropatisi Varlığı
Safiye Serra Erzurumluoğlu1, Şule Deveci2, Zeliha Matur1
1Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi, Nöroloji Ana Bilim Dalı, İstanbul 2Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi, Nöroloji Kliniği, İstanbul
Giriş ve Amaç Amiyotrofik lateral skleroz (ALS)’da yaşam kalitesini etkileyen non-motor bulguların %5-80 değişen sıklıkta, duyusal nöropati veya duyusal yakınmanın %20 sıklıkla görülebileceği bildirilmektedir. Bu bildiride ALS hastalarında non-motor bulgular, elektromiyografide (EMG) duyusal tutulum ve tuzak nöropatisi sıklığı araştırılmıştır. Yöntem 114 ALS hastası (59’u erkek, 55’i kadın) incelenmiştir. Hastaların yaş, cinsiyet, tanı alma süresi, kronik hastalıkları ve kullanmakta oldukları ilaçlar; ağrı, his kaybı, ortostatizm, kabızlık, unutkanlık, servikal spinal dar kanal ve travma öyküsü; ALS başlangıç bölgesi (bulber, kol, bacak), EMG incelemelerinde sural cevap amplitüdlerinde düşüklük ve tuzak nöropatisi varlığı süreleri kaydedilmiştir. Bulgular Başvuru yaş ortalaması 57,9±10,5 yıl olan hastaların tanı yaşı ortalamaları 57,8±10,6 yıl, semptomların başlangıcından tanı almalarına kadar geçen süre 9,1±7,7 aydı. Sural duyusal cevap amplitüdlerinde düşüklük saptanan 18 hasta (%15,8) vardı; bunların 8’inde diabetes mellitus (DM) tanısı mevcut olup ilaç kullanmaktaydılar (Tablo 1). Hastalardan 29’unda ağrı, 9’unda vücudun herhangi bir bölgesinde nedeni açıklanamayan his bozukluğu, 5’inde ortostatizm, 16’sında kabızlık mevcuttu (Tablo 2). 12 hasta unutkanlıktan yakınıyordu. 9 hastada servikal spinal dar kanal mevcuttu. Duyusal tutulum ile DM dışında korele olan başka bir özellik yoktu. Ağır metal maruziyeti öyküsü olan 4 hastanın 3’ünde duyusal etkilenme vardı ancak bunlardan 2’sinde DM de mevcuttu. Sonuç ALS, baskın olarak motor nöron hastalığı olsa da, nörodejeneratif sürecin somatosensoryal sistemi de bir miktar etkileyebileceği bilinmektedir. Hastaların %32 kadarında, uzunluğa bağlı aksonal nöropatilerin tipik belirtilerine benzeyen, eldiven ve çorap hipoestezisi, parestezi veya disestezi şeklinde subjektif duyusal semptomlar bulunabilir. Çok merkezli bir çalışmada, hastaların %12,5'inin nedeni belirlenemeyen duyusal polinöropati elektrofizyolojik kriterlerini karşıladığı gösterilmiştir. Bizim kohortumuzda bu oran %9 bulunmuştur. Hasta yönetiminde non-motor semptomların ve duyusal yakınmaların sorgulanması önem taşımaktadır.