Akademik Veri Yönetim Sistemi
40. ULUSAL KLİNİK NÖROFİZYOLOJİ EEG-EMG KONGRESİ, Antalya, Türkiye, 16 - 20 Nisan 2025, ss.63-65, (Özet Bildiri)
[SS-32]
Asimetrik Kortikal Atrofiyle Seyreden Nörodejeneratif Hastalıklarda Sempatik Deri Yanıtları Nasıldır?
Ahmet Volkan Kurtoğlu, Yüksel Erdal, Zeliha Matur
Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi, Nöroloji Ana Bilim Dalı, İstanbul
Giriş: Demasiyel tablolarda, günlük yaşam aktivitelerinin bozulmasına neden olan bilişsel işlevlerin bozulması yanı sıra otonom sistemin tutulumuna bağlı belirtiler de oldukça sık görülür. Otonom işlevler bulguların sorgulamansı ve elektrofizyolojik olarak sempatik deri yanıtları (SDY) ve R-R interval değişkenliği (RR-İD) ile değerlendirilebilir. Bu çalışmada nörodejeneratif süreçlerin erken dönemlerinde görülebilen asimetrik kortikal atrofinin (AKA), SDY yanıtları ve simetrisi üzerine etkisi araştırılmıştır.
Yöntem: Beyin MR’larında AKA izlenen 22 hasta (Hasta grubu) ile benzer yaş ve cins dağılımına sahip 22 sağlıklı katılımcı (Kontrol grubu) çalışmaya alındı. Demografik veriler, hasta grunuda Klinik Demans Değerlendirme (KDD) Skalası ve Mini Mental Test skorları (MMTS) kaydedildi; otonom işlevleri değerlendrimek amacıyla “Scales for Outcomes in Parkinson’s Disease - Autonomic Dysfunction (SCOPA-AUT)” anketi uygulandı. Sırayla sağ ve sol el ayası ve ayak tabanından elektriksel ve sesli uyarımla (e-SDY, s-SDY) yanıtları kaydedildi. Yanıtların amplitüdleri, latansları ve taraflar arası asimetrisi (asimetri indeksi; Aİ) değerlendirildi. İstirahat ve hiperventilasyon sırasında (iRR-İD, HvRR-İD) RR-İD kaydedildi.
Bulgular: Hasta grubunun yaş ortalaması 65, kontrol grubunun 61 olup yaş ve cins dağılımları benzerdi (Tablo 1). En sık konulan ön tanı primer progresif afazi (7 kişi) idi. Ortalama belirti süreleri 12 ay olup KDD skorları 0,5-2 arasında değişiyordu. MR’da atrofi en çok sol hemisferde ve parietal bölgedeydi. SCOPA-AUT toplam puanları 5 ile 8,75 arasında değişiyordu. e-SDY’de amplitüdleri hasta grubunda anlamlı olarak daha düşüktü (sırasıyla el p=0.0568, ayak p=0.034); ayaktan kaydedilen yanıtların latansları gecikmişti (sırasıyla p=0.002). SDY Aİ el için hasta grunuda yüksekti (p=0.033). Hasta grubunda SDY amplitüdleri hastaların izlenen baskın asimetrik korteks atrofisiyle uyumlu olarak, atrofik tarafın kontralateralinde düşük bulundu. Hasta grubunda s-SDY amplitüdleri düşüktü (el için p=0.01, ayak için p=0.019). iRR-İD iki grupta benzerdi ancak HvRR-İD hasta grubunda anlamlı olarak düşüktü (P=0.002). İstirahat / hiperventilasyon RR-İD oranı hasta grubunda yüksekti (p<0.001).
Sonuç: Bu bulgular asimetrik atrofiyle seyreden demansiyel tablolarda otonom işlevlerin etkilendiğini, MR’da görülen kortikal atrofinin taraflar arası SDY amplitüd asimetrisini arttırdığını göstermiştir.