Pedi̇atri̇k Fonksi̇yonel Gastroi̇ntesti̇nal Problemlerde Duyusal Faktörleri̇n İncelenmesi̇: Si̇stemati̇k Derleme

Pediatrik Fonksiyonel Gastrointestinal Problemlerde Duyusal Faktörlerin İncelenmesi: Sistematik Derleme

Fonksiyonel gastrointestinal problemler (FGIP), gastrointestinal sistemi ilgilendiren, tekrarlayan veya kronik olan fakat yapısal, biyokimyasal anormalliklerle açıklanamayan semptomlardır. Bu hastalıkların pediatrik yaş aralığında yaygın olduğu bilinmektedir. Genellikle ağrılı bir durum ve dışkılama sorunu şeklinde karşılaşılmaktadır. Düşük yaşam kalitesi, günlük yaşam aktivitelerine katılımda ve performansta azalma, psikolojik ve davranışsal etkilenimi olma, sosyal yaşamını idame ettirmede zorluk çıkarma gibi birçok duruma neden olabilmektedir. Hem çocuğun hem de ailenin yaşam kalitesini etkilemektedir. Bu çalışmada; pediatrik FGIP’de duyusal faktörlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya; FGIP olan pediatrik grupta yapılan tıbbi ve davranışsal değerlendirmelerin, müdahalelerin yanı sıra duyusal faktörleri ele alan ergoterapi değerlendirmelerini ve müdahalelerini inceleyen çalışmalar dahil edilmiştir. FGIP olan, tedaviye cevap vermeyen çocuklarda ergoterapinin rolü incelenmiştir. Aynı zamanda; çalışmalarda ortak bulunan çıktılar, kullanılan değerlendirme testleri incelenmiştir. Bu alandaki mevcut durumu, gelişmeleri, sınırlılıkları belirmek ve gelecek çalışmalara kaynak oluşturmak amacıyla pediatrik grupta FGIP’e etki eden duyusal faktörleri ele alan çalışmalar incelenmiştir. İlgili yayınlara ulaşmak için; Pubmed, Google Scholar, OtSeeker veritabanlarından tarama yapılmıştır. Derlemeye, dahil tutma ve hariç tutma kriterlerine göre 8 çalışma dahil edilmiştir. Dahil edilen çalışmalardan elde edilen bulgulara göre; duyusal algı veya tepkisellik, duyusal hiperreaktivite, oral işlem ve dikkatin zorlayıcı, atipik tuvalet davranışlarıyla ilişkili olduğu görülmüştür. Pediatrik FGIP’de duyusal faktörleri ele alan anketler ile duyusal problemler arasında anlamlı ilişki görülmüştür. Aynı zamanda bu alandaki; katılımcıların genel yaş aralığı, kullanılan değerlendirme testleri belirlenmiş ve FGIP’e ergoterapi perspektifinden çıkarımlarda bulunulmuştur. Aynı zamanda bu alandaki sağlık çalışanlarının genellikle duyusal faktörleri göz ardı ettiği görülmüştür. Duyusal faktörlerin rutin tarama haline getirilmesi önem arz etmektedir. Ergoterapistlerin; FGIP’de duyusal faktörlerin ele alınmasında, günlük yaşam aktivitelerindeki zorlukları ele almada, danışana uygun değerlendirme ve müdahale programlarının hazırlanmasında farklı bir bakış açısı sunduğu görülmüştür. Konuya ilişkin kanıta dayalı, geniş örneklem gruplarında multidisipliner çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.