Uzun Ömür Üzerine Güncel Yaklaşımlar: Sirkadiyen Ritim Ve Diyet Müdahaleleri

Creative Commons License

Aygan E., Güçlü D., Yılmaz S. E.

Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi, cilt.5, sa.1, ss.21-29, 2024 (Hakemli Dergi)

Özet

Amaç: Bireyin “ileri yaşta refah içinde yaşaması için gerekli olan işlevsel yeteneği sürdürme ve geliştirme süreci” olarak tanımlanan sağlıklı yaşlanma, başta beslenme şekli olmak üzere çeşitli yaşam tarzı değişiklikleri ile desteklenebilmektedir. Uzun ömür ve sağlıklı yaşlanma üzerinde olumlu etki sağlayacak diyet müdahaleleri sirkadiyen ritim ile ilişkilendirilmektedir. Bu derlemede sirkadiyen ritim ve diyet müdahalelerinin uzun ömür üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Literatür taraması “Google Akademik”, “PubMed”, “Web of Science” ve “Science Direct” veritabanları üzerinden sirkadiyen ritim, uzun ömür, diyet kısıtlaması, kalori kısıtlaması, sağlıklı yaşlanma anahtar kelimeleri kullanılarak yapılmıştır. Bulgular: Diyet müdahaleleri ve sirkadiyen ritmin etkileşimiyle ortaya çıkan krono-beslenme kavramı uzun ömre katkı sağlayacak yaklaşımları kapsamaktadır. Besin alımının zamanını ve miktarını düzenleyen diyet kısıtlamaları metabolik sağlığı iyileştirmede rol oynayarak yaşam süresini uzatabilmektedir. Diyet kısıtlamaları, insülin/insülin benzeri sinyalleşme ve rapamisinin mekanik hedefi (mTOR) yolakları gibi çeşitli mekanizmalarla uzun ömre katkı sağlamaktadır. Sonuç: Besinlerin tüketim miktarı ile düzenlenen enerji kısıtlaması, öğünleri düzenleyen kronobeslenme ve aralıklı oruç gibi diyet müdahaleleri çeşitli metabolik süreçler aracılığıyla uzun ömür üzerine fayda sağlayabilmektedir.

Aim: Healthy aging, which is defined as 'the process of maintaining and developing the functional ability necessary for an individual to live in prosperity in old age', can be supported by various lifestyle changes, especially the diet. Dietary interventions that will have a positive effect on longevity and healthy aging are associated with the circadian rhythm. This review aims to examine the effects of circadian rhythm and dietary interventions on longevity. Method: The literature search was made in the databases "Google Scholar", "PubMed", "Web of Science" and "Science Direct" using the keywords circadian rhythm, longevity, dietary restriction, calorie restriction, healthy aging. Results: The concept of chrono-nutrition, which emerged with the interaction of dietary interventions and circadian rhythm, includes approaches that will contribute to longevity. Dietary restrictions that regulate the time and amount of food intake can prolong life by playing a role in improving metabolic health. Dietary restrictions contribute to longevity through various mechanisms such as insulin/insulin-like signaling and rapamycin mechanical target (mTOR) pathways. Conclusion: Dietary interventions such as calorie restriction, which regulates the amount of intake of nutrients, chrono-nutrition, and intermittent fasting, which regulate the timing of intake, may provide longevity through various metabolic processes.