Akademik Veri Yönetim Sistemi
40. ULUSAL NEFROLOJİ KONGRESİ , Antalya, Türkiye, 6 - 10 Aralık 2023, ss.98-99, (Özet Bildiri)
Amaç: 65 yaş ve üzeri hastalarda akut böbrek hasarı (ABH) risk
faktörlerini belirlemek, hastalığın seyrine etki eden faktörleri ve
sonlanımın belirleyicilerini tespit etmeyi amaçladık.
Gereç-Yöntem: Çalışmamıza 65 yaş ve üzeri olup ABH nedeniyle
yatan veya yatış sürecinde ABH gelişen hastalar dahil edilmiştir. ABH
neden(ler)i, yatış neden(ler)i, komorbid hastalıklar, kullanılan ilaçlar,
takip süresi, sonlanım durumu kaydedilmiş, sonlanıma etki eden
faktörler analiz edilmiştir.
Bulgular: Hastaların klinik ve laboratuvar verileri Tablo-1’de
sunulmuştur. Hastaların 100’ünde evre-2, 53’ünde evre-3 ve 43’ünde
evre-1 ABH tespit edilmiştir. Ortalama 13.7±12.0 gün takip sonunda
sonlanım durumu tablo 2’de, sağkalım eğrileri şekilde sunulmuştur.
65-80 yaş arası grupta sepsis mevcudiyetinin (p<0.001), ABH
evresinin ilerlemesinin (p<0.001) ve malignitenin (p=0.023) ölüm
riskini arttırdığı; zeminde KBH olan (p=0.021), beta bloker kullanan
ve nonoligürik hastalarda (p<0.001) mortalitenin daha düşük olduğu
belirlendi.
80 yaş üzeri grupta mortalitenin dihidropiridin grubu KKB kullanan
hastalarda daha düşük (p=0.033); RAAS blokeri (p=0.031) veya
beta bloker (p=0.006) kullananlarda daha yüksek olduğu görüldü.
Cox regresyon analizinde iyileşme olmaması (diyaliz bağımlı
böbrek yetersizliği veya ölüm) için başlıca risk faktörlerinin 65-80
yaş grubunda aminoglikozid kullanımı (p<0.001) ve DM varlığının
(p<0.032); 80 yaş üzeri grupta ise kalp yetersizliğinin olması
(p=0.004), yatış endikasyonunun kardiyovasküler hastalıklar olması
(p<0.001) ve kolistin kullanımı (p=0.026) idi. 65-80 yaş grubunda
hastanın nonoligürik olmasının iyileşmeme riskini azalttığı (p=0.003)
görülmüştür (p=0.078). ABH evrelerinin 80 yaş üzeri grupta etkisi
görülmezken, 65-80 yaş grubunda evre-2 ABH’ nin evre-3 ABH ile
kıyaslandığında koruyucu etkisi olduğu görülmüştür (p=0.009).
Çok değişkenli analizde ölüm veya diyaliz bağımlı böbrek yetersizliği
için zeminde KBH olması (p=0.048) ve hastanın nonoligürik
olmasının (p=0.005) koruyucu etkisi olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç: ABH’ ye karşı daha savunmasız olup diyaliz bağımlı böbrek
yetersizliği ve mortalite oranları yüksek olan geriatrik popülasyonunda
ilk hedef ABH’den korunmak olmalıdır. Bu amaçla komorbid
hastalıkların etkin tedavisi, nefrotoksik ajanlardan kaçınmak, akılcı
ilaç kullanımı, dehidratasyonun önlenmesi büyük önem taşımaktadır.
Anahtar kelimeler: Akut böbrek hasarı, kronik böbrek hasarı, yaşlılık,
mortalite