4. OTO-ODYOLOJİ KONGRESİ, İstanbul, Türkiye, 21 - 22 Ekim 2023, ss.7-8, (Özet Bildiri)
Amaç: Sağlık çalışanları, maruz kaldıkları travmatik deneyimler, olumsuz çalışma koşulları ve fiziksel veya ruhsal problemler nedeniyle merhamet yorgunluğu yaşayabilmektedir. Odyologların merhamet yorgunluğu düzeyleri yapılan literatür taraması sonucunda üzerine çalışılması gereken bir problem durumu olarak ortaya çıkmıştır. Bu doğrultuda bu çalışmanın genel amacı sağlık profesyonellerinden olan odyologların merhamet yorgunluğu düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesidir. Diğer bir amaç ise odyologların merhamet yorgunluğuna etki eden faktörlerden olan öğrenim durumu, yaş, gelir düzeyi, çalışma süresi, yönetimle iletişim ve yapılan fazla mesainin merhamet yorgunluğu düzeyine etkisini ortaya koymaktır.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırmada nicel araştırma yönteminde kullanılan kesitsel araştırma tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, basit seçkisiz tekniği ve G-Power analizi ile belirlenen Türkiye’nin çeşitli illerinde odyolog olarak çalışan 149 kişi oluşturmuştur. Bu katılımcılardan çevrim içi anket yoluyla veriler toplanmıştır. Yapılan araştırmada veri toplama araçlarından sosyodemografik özellikler, çalışma koşulları formu ve 2006 yılında Adams ve diğerleri tarafından geliştirilen, 2019 yılında Dinç ve Ekinci tarafından Türkçeye uyarlanarak geçerlilik ve güvenilirlik çalışması yapılan Merhamet Yorgunluğu Kısa Ölçeği (MY-KÖ) kullanılmıştır. Bu kapsamda elde edilen verilerin SPSS for Windows 22 analiz programında analizi yapılmıştır. Elde edilen veriler değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel yöntemler (frekans, ortalama, standart sapma), %95’lik güven aralığında, anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir (p<0.05). Değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek için bağımsız t testi uygulanmış, tek yönlü varyans ve regresyon analizi yapılmıştır.
Bulgular: Çalışmanın bulgularına göre katılımcıların ikincil travma puanı 21,62±10,16, mesleki tükenmişlik puanı 36,42±16,87 ve merhamet yorgunluğu puanı 58,24±24,76’dir ve aldıkları puanların ortalama değerlerin altında yer aldığı bulunmuştur. Odyologlarda merhamet yorgunluğu düzeyleri ile gelir durumu (p=0,011), fazla mesai yapma (p=0,038), hafta sonu çalışma (p=0,015), sorunları yönetime rahatça ifade edememe (p=0,001) durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Öğrenim durumu, çalışılan süre ve yaş ile merhamet yorgunluğu, ikincil travma ve mesleki tükenmişlik arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır (p>0,05). Odyologların, ikincil travma düzeyleri ile sorunlarını yönetime rahatça bildirememe (p=0,001) ve fazla mesai yapma (p=0,001) durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Odyologlarda mesleki tükenmişlik düzeyleri ile gelir düzeyi (p=0,003), hafta sonu çalışma (p=0,009) ve sorunları yönetime rahatça bildirememe (p=0,001) durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur.
Sonuç: Odyologların çalışma koşullarının gözden geçirilmesi, yeniden düzenlenmesi ve iyileştirilmesi ile odyologlarda merhamet yorgunluğu riski önlenebilir. Ayrıca olumlu geri bildirimin diğer sağlık çalışanlarında merhamet yorgunluğu düzeyini olumlu açıdan etkileyebileceği bulunmuştur. Olumlu geri bildirim sağlanarak odyologlarda merhamet yorgunluğu riski azaltılabilir. Literatürde, odak noktası odyologlarda merhamet yorgunluğu olan bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu konu üzerine daha fazla çalışma yapılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: merhamet yorgunluğu, odyolog, ikincil travma, mesleki tükenmişlik