Akademik Veri Yönetim Sistemi
Ayasofya Lisansüstü Öğrenci Kongresi, İstanbul, Türkiye, 20 - 21 Mayıs 2025, ss.1-2, (Özet Bildiri)
Glycyrrhiza
glabra L.
geleneksel tıpta yaygın olarak kullanılan ve antiinflamatuvar, antioksidan,
antiviral ve antikanserojenik özellikler gösterdiği bilinen çeşitli biyoaktif
bileşenler içeren değerli bir tıbbi bitkidir (Wang et al., 2020). Nöroblastoma,
çocukluk çağında en sık karşılaşılan ekstrakraniyal solid tümörlerden biri
olup, mevcut tedavi protokollerine karşı direnç geliştirme eğilimi göstermesi nedeni
ile (Park et al., 2010), yeni terapötik ajanlara olan ihtiyaç artmaktadır. Bu
bağlamda, çalışmanın amacı Glycyrrhiza glabra köklerinden farklı
çözücüler kullanılarak elde edilen ekstrelerin SH-SY5Y nöroblastoma hücre hattı
üzerindeki sitotoksik ve antioksidan etkilerini değerlendirmektir.
Çalışmada, Glycyrrhiza
glabra köklerinden sırasıyla hekzan (GGR-HEX: G. glabra hekzan ekstresi), diklorometan (GGR-DCM: G. glabra diklorometan
ekstresi), metanol (GGR-ME: G.
glabra metanol ekstresi) ve metanol-su (1:1) (GGR-(1:1): G. glabra metanol-su ekstresi) kullanılarak dört
farklı bitki ekstresi hazırlanmıştır. Ekstrelerin kimyasal profilleri, GGR-HEX
ekstresine uygulanan Gaz Kromatografisi-Kütle Spektrometrisi (GC-MS) ile GGR-ME,
GGR-DCM, GGR-(1:1) ekstrelerine uygulanan Sıvı Kromatografisi-Yüksek
Çözünürlüklü Kütle Spektrometrisi (LC-HRMS) analizleri ile araştırılmıştır.
GC-MS analizinde uçucu ve yarı uçucu bileşikler karakterize edilmiştir. LC-HRMS
analizi sonucu, luteolin-7-rutinosid, kafeik asit, rutin, glisirizik asit,
acacetin, apigenin-7-glukozit, verbaskozid, rozmarinik asit, izosakuranetin,
krisin, kuersetin, kvilayik asit ve
naringenin gibi terapötik potansiyele sahip çeşitli fenolik ve flavonoid
bileşikler tespit edilmiştir. Özellikle glisirizik asidin G. glabra
metanol-su (1:1) ekstresinde yüksek oranda bulunduğu belirlenmiştir (776.806
mg/L ekstre).
Antioksidan aktiviteleri 2,2'-azinobis(3-etilbenzotiazolin-6-sülfonik asit) (ABTS) katyon radikali giderimi, 2,2-difenil-1-pikrilhidrazil (DPPH) serbest radikal giderimi, Cu²⁺ indirgeme kapasitesi (CUPRAC) ve metal şelatlama testleri ile değerlendirilmiştir. Antioksidan analizler sonucunda en düşük ABTS IC50 değeri diklorometan ekstresinde (3.61μg/mL) ile elde edilirken, DPPH serbest radikal giderim testinde en etkin ekstre metanol ekstresinde (IC50: 5.69 μg/mL) olarak belirlenmiştir. CUPRAC testinde diklorometan ekstresi (20.33 μg/mL) en yüksek indirgeme kapasitesine sahipken, metal şelatlama aktivitesi açısından da en etkili ekstre olmuştur (IC50: 10.51 μg/mL).Ekstrelerin SH-SY5Y nöroblastoma hücre hattı üzerindeki sitotoksik etkileri, metil tiyazol tetrazolyum (MTT) testi ile değerlendirilmiştir. Tüm ekstreler hücre canlılığı üzerinde doza bağımlı bir azalma göstermiştir. GGR-ME ekstresi, 1.56 μg/mL konsantrasyonda hücre canlılığını %65’e düşürerek belirgin bir sitotoksik aktivite göstermiştir. GGR-DCM ekstresi, orta düzeyde sitotoksisite sergileyerek hücre canlılığını %76–95 aralığında değiştirmiştir. GGR-HEX ve GGR-(1:1) ekstreleri ise daha düşük sitotoksisite profiline sahip olup, 50 μg/mL konsantrasyonunda sırasıyla %87 oranında hücre canlılığı gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, Glycyrrhiza glabra köklerinden elde edilen ekstrelerin, içerdiği fenolik bileşikler, flavonoidler ve triterpenler aracılığıyla güçlü antioksidan ve sitotoksik etkiler sergilediği belirlenmiştir. Özellikle GGR-ME ve GGR-DCM ekstreleri, SH-SY5Y nöroblastoma hücre hattı üzerinde anlamlı düzeyde sitotoksik aktivite göstermiş olup, potansiyel antikanser ajanlar olarak değerlendirilebilir. Bu bulgular, Glycyrrhiza glabra’nın nöroblastoma tedavisinde tamamlayıcı veya alternatif terapötik bir ajan olma potansiyeline işaret etmektedir. Bununla birlikte, bu etkilerin moleküler düzeydeki mekanizmalarının daha kapsamlı çalışmalarla araştırılması gerekmektedir.