Akademik Veri Yönetim Sistemi
HIV/AIDS Kongresi 2021, Antalya, Türkiye, 18 - 21 Kasım 2021, ss.38, (Özet Bildiri)
Amaç: COVİD-19 pandemisi döneminde bazı sağlık anksiyetesi çalışmaları literatürde mevcuttur.
Bununla birlikte mortalite ve morbiditesi yüksek, aynı zamanda toplumda damgalanma riski olan HİV
pozitif kişilerin pandemi dönemine ait sağlık anksiyesini değerlendiren sınırlı sayıda çalışma mevcuttur.
Literatürde, COVİD-19 pandemi döneminde genel ve sağlık anksiyetesini değerlendiren anket çalışmaları
bulunmaktadır. Sağlık anksiyetesini değerlendiren “Sağlık anksiyete envanteri” (HAI)’de 18 soru mevcut,
sorular 0-3 arası puanlandırmıştır. Bu ölçeklendirme envanteri Türkçe’ye valide edilmiştir. Puan arttıkça
sağlık anksiyetesi yükselmektedir. Literatürde HİV ve COVİD-19 pandemisi için özel bir ölçeklendirme
bulunmadığı için bu ölçeklendirmeden faydalanılarak 14 soruluk mini bir anket oluşturuldu. Bilindiği
üzere HİV ile infekte bireylerin mortalite ve morbiditesi yüksektir. Bu nedenle bu hasta grubunda normal
şartlarda anksiyetesi yüksek olan bireylerdir. Çalışmamızda pandemi döneminde toplum genelinde artan
sağlık anksiyetesinin özellikle HİV ile infekte olan kişilerdeki durumunu irdelemeyi amaçladık.
Yöntem: Çalışmaya kliniğimizde takip ettiğimiz HİV ile infekte bireyler dahil edildi. Gönüllü olur formu
sözel olarak kendilerine iletilecek ve sözlü olarak onamları alındı ve telefon uygulaması üzerinden anket
soruları aktarıldı. Ankete katılan kişilerin demografik verileri, pandemi döneminde iş durumları ve HİV tanı
ve takibi ile ilgili süreci değerlendirilen sorular yanı sıra 14 soru anksiyetenin varlığını değerlendirmek için
soruldu ve 0-3 arası puanlandı. Anket sonunda yüksek puan alan kişilere psikiyatrik muayene önerisinde
bulunuldu. Bu kişilerin sonrasında takibi yapıldı ve ilaç kullanımları da ayrıca sorgulandı.
Bulgular: Çalışmaya 196 kişi dahil edildi. Bunların %86,7’si erkek (n=170), yaşlarının ortalaması 41,16±10,96
ve tanı alma yıllarının ortancası 3,39 (1,5-5,6) idi. “Sağlığımla ilgili her zaman endişelenirim”, “Dış
görünüşüme ilgimi kaybettim”, “Eskiden zevk aldığım şeylerden eskisi kadar zevk alamıyorum”, “Gergin
hissediyorum”, “Ailem ve dostlarım hastalık hastası olduğumu söyler” sorularına kadınlar anlamlı şekilde
yüksek puan verdi (sırasıyla p=0,03, p=0,001, p=0,02, p=0,01 ve p=0,004) idi. Anti-psikiyatrik ilaç ihtiyacı
ve psikolog desteğine ihtiyacı olduğunu ifade edenler her iki cinsiyette benzerdi (p=0,05 ve p=0,26).
Anti-psikiyatrik ilaç ihtiyacı olanların ve olmayanların yaş ortalamaları benzerdi (p=0,19)
Sonuç: Çalışmamız salgın döneminde HİV ile yaşayan bireylerin COVİD-19 pandemisi döneminde özellikle
kadın cinsiyette olanların ruh sağlığı açısından daha fazla etkilendiğini göstermektedir. HİV ile yaşayan
bireylerin normal koşullarda dahi onları zorlayan şartların yanı sıra pandeminin getirdiği yeni duygusal ve
maddi yüklerle ruh sağlıklarının daha fazla etkileneceği dikkate alınarak bu popülasyon için daha ayrıntılı
testlerin geliştirilmesinin yararlı olacağı kanısındayız.
Anahtar Kelimeler: HİV, COVİD-19, anket