58.Ulusal Nöroloji Kongresi, Antalya, Türkiye, 19 - 24 Kasım 2022, ss.11, (Özet Bildiri)
SS-4 KRONİK MİGRENLİ HASTALARDA GÖRSEL UYANDIRILMIŞ POTANSİYELLERİN HABİTÜASYONU VE BOTULİNUM TOKSİNİ ENJEKSİYONUNUN ETKİSİ
ZELİHA MATUR 1, MELEK ÖZARSLAN 2, ALİ EMRE ÖGE 3
1 BEZMİALEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ NÖROLOJİ ANABİLİM DALI, İSTANBUL
2 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, SİNİR BİLİMİ ANABİLİM DALI, İSTANBUL
3 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ NÖROLOJİ ANABİLİM DALI KLİNİK NÖROFİZYOLOJİ BİLİM DALI,
İSTANBUL
Amaç:
Tekrarlayan duyusal uyaranlara karşı oluşan habitüasyonun migrenli hastalarda, interiktal dönemde azaldığı veya kaybolduğu gösterilmiştir. Bu çalışmada, kronik migrende (KM) görsel uyandırılmış potansiyel (visual evekod potentials; VEP) parametreleri ve habitüasyonu ile OnabotulinumtoxinA (BoNT/A) enjeksiyonunun bunlara etkisi araştırılmıştır.
Gereç ve Yöntem:
Çalışmaya 22 KM’li (kronik migren grubu; yaş ortalaması 38,1±7,2 yıl) ve 19 sağlıklı kadın (kontrol grubu; yaş ortalaması 36,6±7,6 yıl) alındı. KM’li hastalara bir kez BoNT/A enjeksiyonu yapıldı. Hastalar, enjeksiyondan önceki 1- 7 (T0), sonraki 28-35 (T1) ve 84-91 (T2) gün aralıklarında klinik ve elektrofizyolojik olarak değerlendirildi. Kontrol grubu bir kez incelendi, enjeksiyon yapılmadı. KM grubunda baş ağrısının özellikleri ayrıntılı olarak kaydedildi; görsel analog ağrı (VAS) ve migren engellilik değerlendirme (MIDAS) ölçekleri uygulandı. VEP incelemesinde, habitüasyonu araştırmak amacıyla 100 trasenin averajlanmasından oluşan ardışık 6 blok alındı; bloklardaki N75, P100, N145 dalgalarının latansı; N75-P100 (A1), P100-N145 amplitüdleri (A2) ve bu iki amplitüdün ortalaması (A3); 6. ve 2. bloklardaki amplitüdlerin 1. bloğa göre değişim yüzdeleri (DY1, DY2) değerlendirildi.
Bulgular:
KM’lilerde VEP amplitüdleri kontrol grubuna göre daha yüksekti (A1 için p=0,007; A2 için p=0,005; A3 için p=0,016). Migren grubunda DY1’ler sırayla A1 için -%12,7, A2 için -%17,4, A3 için -%12,3 olup kontrol grubunda bulunanlarla anlamlı bir fark saptanmadı. VEP’ler son baş ağrısı tarafına göre gruplandığında, baş ağrısı olan ve olmayan taraflar arasında anlamlı bir fark bulunmadı. BoNT/A enjeksiyonu sonrasında baş ağrısı sıklığı ve şiddeti azaldı (p<0,001); görsel auralı atak sayısı azaldı (p<0,001). VEP amplitüdleri T1’de arttı, T2’de başlangıç seviyesine geriledi. Habitüasyon miktarı özellikle son atakta ağrı olmayan tarafta T1’de azaldı, T2’de başlangıç seviyesine döndü.
Sonuç:
KM’de daha önce epizodik migrenlilerde bildirilen VEP habitüasyonunda azalma veya kayıp görülmemiştir. Bu iktal dönemde yapılan ölçümlerde görülenlerle benzerdir ki bunun KM’li hastalarda incelemenin peri-iktal döneme denk gelmesi nedeniyle olduğu düşünülmüştür. BoNT/A enjeksiyonu ile baş ağrısı ve ilişkili belirtilerin başarılı şekilde tedavisi, atakların epizodik hale gelmesine, VEP parametrelerinin de epizodik migrende görülenlere benzemesine sebep olmuştur.