ANADOLU 14th INTERNATIONAL CONFERENCE ON APPLIED SCIENCES, Gaziantep, Türkiye, 16 - 18 Şubat 2024, ss.84-85, (Özet Bildiri)
ÖZET
Fermente edilebilir, oligosakkaritler, disakkaritler, monosakkaritler ve polioller (FODMAP) adı verilen kısa zincirli karbonhidratlar birçok gıdada yaygın olarak bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı; FODMAP karbonhidratlarını incelemek, düşük FODMAP diyetini açıklamak ve düşük FODMAP diyetinin etkilerine ilişkin kanıtlar hakkında güncel verilerin derlenmesidir. FODMAP içeren gıdaların tüketimi ile irritabl bağırsak sendromunda görülen fonksiyonel gastrointestinal semptomlara benzer semptomların görülmesi yaygındır. Gaz, ishal, karın şişkinliği, kramp gibi semptomlar yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebilmekte olup bu semptomların kontrolü için düşük FODMAP diyeti tasarlanmıştır. Düşük FODMAP diyeti, ince bağırsakta yavaşça emilen veya sindirilmeyen, yüksek düzeyde ozmotik kısa zincirli karbonhidratların alımını kısıtlamaktadır. Diyet; FODMAP kısıtlanması, yeniden verilmesi ve ardından hastaların toleransına göre belirli FODMAP diyetin kişiselleştirilmesi şeklinde üç aşamada uygulanmaktadır. Düşük FODMAP diyetinin İBS hastalarının fonksiyonel bağırsak semptomlarını, dışkı çıkışını, yaşam kalitesini ve genel refahını iyileştirdiği gösterilmiştir. Düşük FODMAP diyeti diğer fonksiyonel bozukluklarda, çölyak dışı gluten hassasiyetinde ve inflamatuar bağırsak hastalıklarında da uygulanmıştır; semptomların tedavisinde benzer yararlı etkiler gözlemlendiğine dair kanıtlar bulunmaktadır. FODMAP alımının kısıtlanmasının olumsuz tarafları göz ardı edilmemelidir. Prebiyotik etkileri olan diyet bileşenlerinin kısıtlanması başta lif alımının azalmasına yol açarak bağırsak mikrobiyotası üzerinde istenmeyen etkilere neden olabilmektedir. Kişiye özgü beslenme danışmanlığında beslenmesinde FODMAP belirlenmeli, gıdalara toleransı test edilmeli, hastaya özel diyet talimatları verilmeli ve bireyin tüketmemesi gereken gıda kaynaklarına alternatifler sunularak bireyin beslenmesinde besin ögeleri açısından maksimum çeşitlilik sağlamalıdır. Bu derleme çalışmasında düşük FODMAP diyetinin sağlık üzerine etkileri literatür eşliğinde incelenmiştir.
Anahtar
Kelimeler: FODMAP, Kısa zincirli karbonhidratlar, Düşük FODMAP
diyeti, Gastrointestinal hastalıklar
ABSTRACT
Short-chain carbohydrates called fermentable,
oligosaccharides, disaccharides, monosaccharides and polyols (FODMAPs) are
commonly found in many foods. The aim of this study was to examine FODMAP
carbohydrates, to describe the low FODMAP diet, and review current data on the
evidence for the effects of a low FODMAP diet. It is common to experience
symptoms similar to the functional gastrointestinal symptoms seen in irritable
bowel syndrome with the consumption of foods containing FODMAPs. Symptoms such
as gas, diarrhea, abdominal bloating and cramping can significantly affect
quality of life and a low FODMAP diet has been designed to control these
symptoms. A low FODMAP diet restricts the intake of highly osmotic short-chain
carbohydrates that are not absorbed or digested slowly in the small intestine.
The diet is implemented in three phases: FODMAP restriction, FODMAP
reintroduction, and subsequent personalization of the specific FODMAP diet
according to patients' tolerance. A low FODMAP diet has been shown to improve functional
bowel symptoms, fecal output, quality of life and general well-being of IBS
patients. The low FODMAP diet has also been applied in other functional
disorders, non-celiac gluten sensitivity, and inflammatory bowel disease and
there is evidence of similar beneficial effects on symptom management. The
negative aspects of restricting FODMAP intake should not be ignored.
Restriction of dietary components with prebiotic effects may cause undesirable
effects on intestinal microbiota, especially by leading to a decrease in fiber
intake. In individualized nutritional counseling, FODMAP should be determined
in the diet, food tolerance should be tested, patient-specific dietary
instructions should be given, and alternatives to food sources that the
individual should not consume should be offered to provide maximum diversity in
terms of nutrients in the individual's diet. In this review study, the health
effects of a low FODMAP diet were examined in the light of the literature.
Keywords: FODMAP, Short chain carbohydrates, Low FODMAP diet,
Gastrointestinal diseases