14. Uluslararası Tıp ve Sağlık Bilimleri Araştırmaları Kongresi, Ankara, Türkiye, 23 - 24 Aralık 2023, ss.204, (Özet Bildiri)
İlk kez “infantil otizm” olarak adlandırılan, Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) çocuklarda en
yaygın görülen nörogelişimsel bozukluklardan biridir. Ortalama 3 yaşlarında tanı koyulmaktadır ve
sıklıkla morfolojik, fizyolojik (gastrointestinal sorunlar ve uyku bozuklukları) ve psikiyatrik durumları
içeren hastalıkların eşliğiyle yaşam boyu devam etmektedir. İletişim bozuklukları, takıntılı ve
tekrarlanan davranışlar, hafızada zayıflık, dikkat dağınıklığı ve motor becerileri iyi kullanamama
görülen semptomlardandır. Bu temel semptomların yanı sıra, otizmli kişilerde eşlik eden psikiyatrik
veya nörolojik bozukluklar da bulunmaktadır. Otizmli bireylerde görülen semptomların azaltabilmesi
ve daha kaliteli bir yaşam sürebilmeleri için de çeşitli beslenme programları uygulanmaktadır.
Eliminasyon diyeti, glutensiz beslenme, ketojenik diyet, candida ve feingold diyeti bu beslenme
programları arasında yer alır. OSB’li çocuklarda uygulanmış beslenme programlarının sonucunda
gelişimleri, yaşamsal faaliyetleri ve ilerleyen yıllardaki değişimleri gözlenmiştir. Yapılan çalışmalara
göre OSB’li çocuklarda aşırı şekerli ve paketli besinler kısıtlandığında çocuklarda konsantrasyon
artabilmektedir. Ketojenik diyet ve kazeinsiz-glutensiz diyetin de iyileştirici etkileri olduğu
görülmüştür. Bu derlemede otizmli bireylerin sağlık sorunlarına yönelik çeşitli beslenme
yaklaşımlarının etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır.
Autism Spectrum Disorder, initially labeled as "infantile autism, " is one of the most prevalent
neurodevelopmental disorders in children. It is typically diagnosed around age of 3 and persists
throughout life often accompanied by diseases including morphological, physiological (gastrointestinal
problems and sleep disorders), and psychiatric conditions. Symptoms include communication
impairments, obsessive and repetitive behaviors, memory weakness, attention deficits, and challenges
in motor skills. In addition to these core symptoms, individuals with autism may also experience
accompanying psychiatric or neurological disorders. To reduce symptoms in individuals with autism
and improve their quality of life, various dietary programs are applied, including elimination diets,
gluten-free diets, ketogenic diets, candida, and Feingold diets. As a result of nutritional programs applied
on children with ASD, developments in their growth, daily activities, and some future changes have
been observed. According to the studies, restricting sugary and packaged foods may enhance
concentration in children with ASD. The therapeutic effects of a casein-free, gluten-free diet, and a
ketogenic diet have also been shown. This review aims to investigate effects of various nutritional
approaches targeting the health issues of individuals with autism.