Examination of incidences of HIV infection and tuberculosis in some selected European countries with statistical process control


Toluk Ö. , Ercan İ., Akalın E. H.

11th ISC2019 INTERNATIONAL STATISTICS CONGRESS, Muğla, Turkey, 4 - 08 October 2019, pp.191-192

  • Publication Type: Conference Paper / Summary Text
  • City: Muğla
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.191-192

Abstract

Statistical process control (SPC) is a method of analysis developed for examining the data of a process and which facilitates understanding of that process. By monitoring the course of diseases over time with SPC charts, upward and downward trends can be determined, and as a result of this, control efforts can be given direction. The HIV infection is one of the most important known risk factors for the disease of tuberculosis. The risk of developing tuberculosis disease is 20-30 times greater compared to HIV negative individuals. The aim of this study is to investigate whether or not the Human Immunodeficiency Virus (HIV) infection and Tuberculosis (TB) were brought under control in some selected European countries between the years 1990-2016, as well as to examine the association between HIV and TB in the years when they went out of control. Moreover, the relationship between these diseases and selected The Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD) criteria will be examined. In our study, within the scope of which the time course of HIV and TB in some selected European countries was examined with SPC based on years, the HIV and TB incidence data on the World Health Organization (WHO) and the Joint United Nations Programme on HIV/AIDS (UNAIDS) databases between the years 1990 and 2016 were utilised. The mid-year population figures of the European countries were taken from the WHO database. The European countries included in the study were selected based on the World Health Organisation’s European Region classification. In our study, we determined that HIV and TB have been brought under control in Western European countries like France, Britain, Germany, Spain and Italy. However, in Central European countries like Hungary, Poland and Turkey, TB is under control, whereas HIV is out of control. In Ukraine, which represents the Eastern European countries, both infections are out of control. When an assessment is made in terms of factors that affect bringing HIV under control, it is striking that there are significant epidemiological and HIV Treatment Cascade differences between countries. When policies are being created especially for bringing the HIV infection under control, the policies of countries which have brought this infection under control also need to be examined.

Key Words: Statistical process control (SPC), HIV incidence, Tuberculosis (TB) incidence, Laney P control chart.

İstatistiksel proses kontrol (İPK) bir sürecin verilerini incelemek için geliştirilen ve sürecin anlaşılmasını uygun hale getiren analiz yöntemidir (Stapenhurst, 2005). İPK grafikleri ile hastalıkların zaman içindeki seyri izlenerek, yükselme ve düşüş trendleri belirlenmekte ve bunun sonucunda kontrol çalışmalarına yön verilmektedir. HIV enfeksiyonu tüberküloz hastalığı için bilinen en önemli risk faktörlerinden biridir. HIV negatif kişilere göre tüberküloz hastalığı gelişme riskini 20-30 kat arttırmaktadır. Bu çalışmanın amacı, 1990-2016 yılları arasında seçilmiş bazı Avrupa ülkelerinde “İnsan Bağışıklık Yetmezlik Virüsü (Human Immunodeficiency Virus – HIV) enfeksiyonu” ve Tüberküloz (TB)’un kontrol altında olup olmadığının araştırılması, ayrıca kontrol dışına çıktığı yıllardaki HIV ve TB birlikteliğinin incelenmesidir. Ayrıca bu hastalıklarla seçilmiş OECD gelişmişlik kriterlerinin ilişkisinin araştırılmasıdır (OECD, 2019). Çalışma kapsamımızdaki seçilmiş bazı Avrupa ülkelerinin yıllar bazında HIV ve TB seyrinin İPK ile incelendiği çalışmamızda, Dünya Sağlık Örgütü (World Health Organization - WHO) ve Birleşmiş Milletler HIV / AIDS programı (The Joint United Nations Programme on HIV/AIDS - UNAIDS) veri tabanlarından 1990 ve 2016 yılları arasındaki HIV ve TB insidans verileri alınmıştır (WHO Regional Office for Europe, 2018; AIDSinfo | UNAIDS, 2018). Avrupa ülkelerinin yarıyıl popülasyonları WHO veri tabanından alınmıştır (WHO Regional Office for Europe, 2018). Çalışmaya alınan Avrupa ülkeleri, Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölgesi sınıflandırmasına dayanılarak seçilmiştir. Çalışmamızda Fransa, İngiltere, Almanya, İspanya ve İtalya gibi Batı Avrupa ülkelerinde HIV ve TB’nin kontrol altına alındığını saptadık. Macaristan, Polonya ve Türkiye gibi Merkez Avrupa ülkelerinde ise TB kontrol altında iken, HIV kontrol dışındadır. Doğu Avrupa ülkelerini temsil eden Ukrayna’da ise her iki enfeksiyon da kontrol dışındadır. HIV’in kontrol altına alınmasına etki eden faktörler açısından bir değerlendirme yapıldığında, ülkeler arasında epidemiyolojik ve HIV bakım kaskadı açısından farklılıklar  olduğu dikkati çekmektedir. Özellikle HIV enfeksiyonunu kontrol altına alma çalışmaları için politikalar oluşturulurken, bu enfeksiyonu kontrol altına almış olan ülkelerin politikaları da gözden geçirilmelidir.

Anahtar Kelimeler: İstatistiksel Proses Kontrol Grafikleri (İPK), HIV, Tüberküloz (TB), Laney P Kontrol Grafiği