Toplumun Metaforik Hemşire Algısı

Creative Commons License

Işık B., Kaya H., Bodur G.

T.C. İSTANBUL YENİ YÜZYIL ÜNİVERSİTESİ ULUSAL HEMŞİRELİK KONGRESİ-I, İstanbul, Türkiye, 14 - 16 Haziran 2021, ss.260-261, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.260-261
  • Bezmiâlem Vakıf Üniversitesi Adresli: Hayır

Özet

1.Giriş

Sağlık bakımı sisteminin etkin ve verimli bir şekilde sürdürülmesinde, hemşireler ve hemşirelik uygulamaları yaşamsal bir konuma sahiptir.  Metaforlar, “anlamın, canlı nakledicileri” olarak bireylerin bakış açılarının belirlenmesinde ve yeniden yapılandırılmasında, dolayısıyla hemşirenin, toplum tarafından nasıl algılandığının anlaşılmasında, ve bu yolla hemşirelerin, rollerine ilişkin kendi perspektiflerini geliştirme ve sorgulamasında önemli rol oynamaktadır.

2.Amaç

Araştırma, toplumun “hemşire”’ye ilişkin algılarını metaforlar aracılığıyla ortaya çıkarmak amacıyla nitel ve nicel araştırma deseni kapsamında gerçekleştirildi.

3.Yöntem

Araştırma, Türkiye’de yaşayan bilişsel ve duyuşsal olarak iletişim kurmayı engelleyen herhangi bir sorunu olmayan, 15-65 yaşları arasında çalışmaya gönüllü olarak katılan 810 kişi ile gerçekleştirildi. Veri toplama aracı olarak bilgi formu ve bireylerin hemşireye ilişkin sahip oldukları algıları ortaya çıkarmak için “Hemşire ………………. gibidir, çünkü; ……….” ifadesinin yazılı olduğu bir anket formu kullanıldı. Veriler, nitel (içerik analizi) ve nicel veri çözümleme teknikleri kullanılarak gerçekleştirildi.

4.Bulgular

Katılımcıların “hemşire” kavramına ilişkin toplam 194 adet metafor ürettiği belirlendi. Bu metaforlar ortak özellikleri bakımından on iki farklı kavramsal kategori altında toplandı. Araştırmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 28.20±10.07, % 52’si kadın, % 61,7’si bekar, % 47,2’si lise mezunu, % 62,8’i Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yaşamakta idi. Katılımcıların %62,6’sı ailesinde/yakın çevresinde hemşire olduğunu, %80,2’si mesleğinde ün yapmış bir hemşire lider tanımadığını ve %81,4’ü herhangi bir nedenle hemşirelik hizmetlerinden yararlandığını ifade etti.  Katılımcıların hemşire kavramına ilişkin sıklıkla “melek”, “anne-baba”, “doktoru yardımcısı/sağ kolu”, “cankurtaran” ve “dert ortağı” metaforlarını kullandığı ve hemşireyi, “Yarar sağlayıcı/Yardım edici/İyileştirici/Kolaylaştırıcı” olarak kavramsallaştırdığı görüldü.

5.Tartışma ve Sonuç

Araştırma sonuçları katılımcıların, hemşire kavramını bir bütün olarak açıklayabilmek için çok sayıda ve geniş çerçevede metafor ürettiklerini gösterdi. Örneğin, hemşirenin  “beyin”,   “Atatürk” olarak tanımlandığı gibi; “çaydaki şeker”, “kibir abidesi, “sağlık sisteminin omuriliği”, ve “yardımcı pilot” olarak da tanımlandığı görüldü. Bu sonuçlar ışığında, mesleğin toplumsal algısının pandemi sürecini bir fırsat olarak görerek geliştirilmesi, gelecek genç kuşaklara daha geniş bir çerçevede tanıtılması, hemşire kavramının tüm boyutlarıyla ele alınarak topluma aktarılması önerilebilir.

6.Anahtar Sözcükler

Hemşire, Metafor, Algı, Toplum,