Akademik Veri Yönetim Sistemi
EURO ASIA 11. INTERNATIONAL CONGRESS ON APPLIED SCIENCES, Ankara, Türkiye, 27 - 28 Mayıs 2023, ss.6-7, (Özet Bildiri)
Uzay koşulları altında değişen insan fizyolojisi beslenme eylemini etkilemektedir. Bu fizyolojik
değişimler temelde kemik, kalp, kas ve damar, beyin, göz gibi anatomik yapılarda meydana gelmektedir.
Fizyolojik değişikliklerin meydana gelmesindeki ana etmenler yerçekimsiz ortam, radyasyon
maruziyeti, izolasyon durumu, uzay aracı ortamı ve uzayda geçirilen süredir. Bahsi geçen etmenler ve
fizyolojik değişimler göz önünde bulundurularak beslenmenin enerji, makro besin ve mikro besin
yönünden hesaplanması, eksiklikler açısından önlemlerin alınması ve menü tasarımı yapılmalıdır. Kısa
süreli uzay görevlerinin etkilerinin incelenmesi gözlemleyebilme açısından nispeten daha kolay
olmasına karşın uzun süreli uzay görevlerinde insan vücudunda karşılaşılabilecek anatomik, fizyolojik
ve psikolojik değişimleri kestirmek için birçok deneysel çalışma yapılmıştır. Geçmişten günümüze
gerçekleştirilmiş olan uzay uçuş programlarından edinilen veriler ışığında uzayda tüketilmeye uygun
besinler geliştirilmiştir. Bu besinlerin yalnızca besinsel ihtiyaçları karşılayacak içeriğe sahip olmasının
yeterli olmadığı, aynı zamanda tat, koku, doku, sıcaklık ve besinin tüketildiği ortamın da beslenme
sürecini, yeterli enerji ve makro, mikro besin alımını etkilemede oldukça önemli rol oynadığı gözler
önüne serilmiştir. Depolamaya ayrılan ağırlık oranı uzay araçlarında başlıca önemli bir problem olması
açısından depolanan yiyecek ve içeceklerin formu, ambalajlanmalarında kullanılan materyaller yer
yüzündekinden oldukça farklı bir formattadır. Kullanılan ambalajların yapı malzemelerinden besine
mineral geçişlerinin olması ve bunun astronotlardan alınan vücut sıvı örneklerinde artış veya azalışa
sebebiyet vermesi gibi durumlardan dolayı uzay araçlarında kullanılan gıda sistemi hala geliştirilmeye
ve değiştirilmeye devam etmektedir. Bu çalışmada astronotların beslenme durumunun homeostatik
dengeleri üzerine etkileri ve uzayda beslenmeyi etkileyen koşulların araştırılması amaçlanmıştır.
Anahtar kelimeler: Uzay, Beslenme, NASA, Yiyecekler, İçecekler
Human physiology which changes under space conditions affects the act of feeding. These physiological
changes basically occur in anatomical structures such as bone, heart, muscle and vessel, brain and eye.
The main factors in the occurrence of physiological changes are the non-gravity environment, radiation
exposure, isolation status, the spacecraft environment, and time spent in space. Considering the
aforementioned factors and physiological changes, nutrition should be calculated in terms of energy,
macronutrients and micronutrients, measures should be taken in terms of deficiencies and menu design
should be done. Although the effects of short-term space missions are relatively easy to observe, many
experimental studies have been carried out to predict the anatomical, physiological and psychological
changes that may be encountered in the human body during long-term space missions. In the light of the
data obtained from the space flight programs carried out from the past to the present, foods suitable for
consumption in space have been developed. It has been revealed that it is not enough for these foods to
only have the content to meet the nutritional needs, but also the taste, smell, texture, temperature and
the environment in which the food is consumed play a very important role in affecting the nutrition process, adequate energy and macro and micronutrient intake. Since the weight ratio allocated to storage
is a major problem in spacecraft, the form of the stored food and beverages and the materials used in
their packaging are in a very different format than on earth. The food system used in space vehicles still
continues to be developed and changed, due to the fact that the packaging used has mineral transition s
from the building materials to the food and this causes an increase or decrease in the body fluid samples
taken from the astronauts. In this study, it was aimed to investigate the effects of nutritional status of
astronauts on their homeostatic balance and the conditions affecting nutrition in space.
Keywords: Space, Nutrition, NASA, Food, Drinks