Akademik Veri Yönetim Sistemi
61. ULUSAL NÖROLOJİ KONGRESİ, Antalya, Türkiye, 13 - 17 Aralık 2025, ss.1, (Tam Metin Bildiri)
KURS
14.12.2025 / 17:45-19:15
NÖROMODULASYON YÖNTEMLERİNE GENEL BAKIŞ
Moderatör:
Dr. Çağrı Mesut Temuçin
TMS
Dr.
Zeliha Matur
TES
Dr. H. Evren Boran
TFUS (Transkraniyal Fokal Ultrason)
Dr. Burhanettin Uludağ
Transkraniyal Manyetik
Stimülasyon (TMS) ile Nöromodülasyon:
Transkraniyal manyetik stimülasyon
(TMS), saçlı deri üzerinden uygulanan manyetik bir alan kullanarak beyinde
elektrik akımları oluşturan, invaziv olmayan bir beyin stimülasyonu (NIBS)
tekniğidir. Bu teknik hem tanısal hem de terapötik amaçlarla kullanılabilir.
Tanısal amaçla, beyin inhibisyonu veya eksitasyonundaki (uyarılmasındaki) ince
bozuklukların tespit edilmesinde; terapötik amaçla ise uzun süreli etkiler elde
etmek için tekrarlayıcı TMS (rTMS) protokolleri kullanılmaktadır:
Yüksek frekanslı rTMS (>5 Hz):
Kortikal uyarılabilirliği artırır (uzun süreli potansiyasyon/LTP benzeri).
Düşük frekanslı rTMS (≤1 Hz): Kortikal uyarılabilirliği azaltır
(uzun süreli depresyon/LTD benzeri).
Etki mekanizmaları; GABAerjik
inhibisyon, glutamaterjik eksitasyon ve NMDA reseptör aracılı süreçlere
dayanır.
Klinik Kullanım ve Endikasyonlar:
rTMS, Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi
(FDA) tarafından majör depresyon, obsesif kompülsif bozukluk, sigara bıraktırma
tedavisi, anksiyeteli depresyon ve migren atak tedavisi endikasyonları için
onaylanmıştır. Bunların dışında, nöropatik ağrı ve inme rehabilitasyonunda
etkinliği yüksek kanıt düzeyiyle belgelenmiş rTMS protokolleri mevcuttur.
Parkinson Hastalığı'nda motor semptomlar ve depresyon, fibromiyaljide ağrı ve
yaşam kalitesi, afazi rehabilitasyonu ve posttravmatik stres bozukluğu için ise
etkinliğine dair daha düşük kanıt düzeyinde veriler bulunmaktadır.
Gelişmiş Protokoller:
Geleneksel rTMS'ye kıyasla daha kısa
uygulama süresi sunan Theta Burst Stimülasyonu (TBS) geliştirilmiştir. Bu
protokolün iki ana formu vardır:
Sürekli TBS (cTBS): İnhibitör etki
gösterir.
Aralıklı TBS (iTBS): Eksitatör etki
gösterir.
Ayrıca, Derin TMS (dTMS), H-bobini
aracılığıyla daha derin beyin yapılarına ulaşım sağlar ve obsesif kompülsif
bozukluk tedavisi için onaylıdır.
Ağ Düzeyinde Etkiler ve
Kişiselleştirilmiş Yaklaşımlar:
rTMS'nin etkisi
sadece uyarılan bölgeyle sınırlı kalmaz; bağlantılı ağlar boyunca yayılır.
Kişiselleştirilmiş tedavi yaklaşımları kapsamında, TMS-EEG entegrasyonu ile
kişiye özgü kortikal yanıtların haritalanması ve tedaviye verilen cevaptaki
bireysel farklılıkların anlaşılması hedeflenir. Ayrıca, nöronavigasyon ve
fonksiyonel bağlantı haritaları kullanılarak stimülasyon hedeflemesinin doğruluğu
artırılmıştır. Birkaç
araştırma ekibi ve şirket, taşınabilir TMS cihazları geliştirmek üzere
çalışmaktadır; ancak güç tüketimi ve hacim küçültme sorunları nedeniyle
ilerleme oldukça yavaş olmaktadır.
Kaynaklar:
Lefaucheur JP, Aleman
A, Baeken C, Benninger DH, Brunelin J, Di Lazzaro V, Filipović SR, Grefkes C,
Hasan A, Hummel FC, Jääskeläinen SK, Langguth B, Leocani L, Londero A, Nardone
R, Nguyen JP, Nyffeler T, Oliveira-Maia AJ, Oliviero A, Padberg F, Palm U,
Paulus W, Poulet E, Quartarone A, Rachid F, Rektorová I, Rossi S, Sahlsten H,
Schecklmann M, Szekely D, Ziemann U. Evidence-based guidelines on the
therapeutic use of repetitive transcranial magnetic stimulation (rTMS): An
update (2014-2018). Clin Neurophysiol. 2020 Feb;131(2):474-528. doi:
10.1016/j.clinph.2019.11.002. Epub 2020 Jan 1. Erratum in: Clin Neurophysiol.
2020 May;131(5):1168-1169. doi: 10.1016/j.clinph.2020.02.003. PMID: 31901449.
Sheng R, Chen C, Chen
H, Yu P. Repetitive transcranial magnetic stimulation for stroke
rehabilitation: insights into the molecular and cellular mechanisms of
neuroinflammation. Front Immunol. 2023 May 22;14:1197422. doi:
10.3389/fimmu.2023.1197422. PMID: 37283739; PMCID: PMC10239808.
Sharbafshaaer M,
Cirillo G, Esposito F, Tedeschi G, Trojsi F. Harnessing Brain Plasticity: The
Therapeutic Power of Repetitive Transcranial Magnetic Stimulation (rTMS) and
Theta Burst Stimulation (TBS) in Neurotransmitter Modulation, Receptor
Dynamics, and Neuroimaging for Neurological Innovations. Biomedicines. 2024 Nov
1;12(11):2506. doi: 10.3390/biomedicines12112506. PMID: 39595072; PMCID:
PMC11592033.
Wischnewski M,
Shirinpour S, Alekseichuk I, Lapid MI, Nahas Z, Lim KO, Croarkin PE, Opitz A.
Real-time TMS-EEG for brain state-controlled research and precision treatment:
a narrative review and guide. J Neural Eng. 2024 Nov 1;21(6):061001. doi:
10.1088/1741-2552/ad8a8e. PMID: 39442548; PMCID: PMC11528152.
Qi, Z., Liu, H., Jin,
F. et al. A wearable repetitive transcranial magnetic stimulation device. Nat
Commun 16, 2731 (2025). https://doi.org/10.1038/s41467-025-58095-9