Keskin S., Doymaz M. Z. (Yürütücü)
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Doktora, 2022 - 2024
Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), geniş
coğrafik yayılımı ve mortalite oranı %30’lara varan salgınlara yol açabilme
potansiyeli sebebiyle, dünyadaki en önemli kene kaynaklı viral hastalıklar
arasında ilk sırada yer almaktadır. Virüsün kendisi geniş bir dağılıma sahiptir
ve dünyanın çeşitli bölgelerinde endemiktir. Yeni bölgelerde de KKKA vakaları
rapor edilmekte olması hastalığın yayılımı konusundaki endişeleri artırmaktadır.
Yüksek ölüm oranı ve onaylanmış aşı veya etkili tedavi olmaması nedeniyle KKKA
küresel halk sağlığı açısından bir tehdit oluşturmaktadır. Bu nedenle KKKA’ya
karşı etkin aşıların geliştirilmesi ve bu aşılara yönelik immünolojik,
virolojik ve moleküler biyolojik çalışmaların yürütülmesi büyük önem
taşımaktadır.
Hastalığın etkeni olan Kırım Kongo Kanamalı
Ateşi Virüsü (KKKAV) biyolojisi ve immünolojisi ile ilgili veriler oldukça
sınırlıdır. KKKAV, tek sarmallı, negatif polariteye sahip, üç segmentten oluşan
zarflı bir RNA (RiboNükleik Asit) virüsüdür.
L, M ve S olarak adlandırılan segmentlerden sırasıyla; viral
polimeraz, glikoproteinler ve
nükleokapsid proteini (NP) kodlanmaktadır. Virüs hücreye girdiğinde
nükleoproteinle kaplı viral genom sitoplazmaya salınmakta ve viral polimerazlar
nükleoproteinle beraber viral replikasyonu ve transkripsiyonu
başlatmaktadırlar. Glikoproteinler ise virüsün hücreye girişinde ve yeni
virionların oluşumunda rol almaktadırlar. KKKAV' nin viral yaşam döngüsündeki
vazgeçilmez rolleri nedeniyle NP, detaylı viral immünoloji çalışmalarında olası
bir aday olarak değerlendirilmektedir.
Viral ajanların antijenik proteinlerinin
belirlenmesi, aşı çalışmalarında ve virüsün patogenezinin çalışılmasında
önemlidir. Son yıllarda, mRNA (mesajcı RiboNükleik Asit) tarafından kodlanan
viral proteinlerin antijenik potansiyeli taşımaları pek çok viral ajanda
gösterilmiş ve diğer viral antijen açıklama yöntemlerine alternatif olarak
kullanılmaya başlamıştır. Önerilen bu tez proje çalışmasında, KKKAV’ye ait
önemli immünolojik yapıları içerdiği bilinen viral NP proteini kodlayan
mRNA‘ların in vitro sentezi
gerçekleştirilecek ve antijenik potansiyelleri araştırılacaktır.